พฤติกรรมแบบไหน…เสี่ยง! เป็นโรคตับ

ตับเป็นอวัยวะสำคัญในร่างกายมนุษย์ที่มีหน้าที่หลากหลายและมีบทบาทสำคัญต่อการทำงานของร่างกายหลายด้าน ตับตั้งอยู่ในช่องท้องด้านขวาบน ใต้ซี่โครง

หน้าที่หลักของตับ

1.การผลิตน้ำดี (Bile Production): ตับสร้างน้ำดีซึ่งเป็นสารที่ช่วยในการย่อยและดูดซึมไขมันในลำไส้เล็ก น้ำดีถูกเก็บไว้ในถุงน้ำดีและถูกปล่อยออกมาขณะอาหารผ่านไปยังลำไส้เล็ก

2.การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด (Regulation of Blood Sugar Levels): ตับช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดโดยการเก็บและปล่อยกลูโคสเมื่อจำเป็น เมื่อระดับน้ำตาลในเลือดสูง ตับจะเก็บกลูโคสเป็นไกลโคเจน และเมื่อระดับน้ำตาลต่ำ ตับจะปล่อยกลูโคสกลับเข้าสู่กระแสเลือด

3.การเผาผลาญโปรตีนและไขมัน (Protein and Fat Metabolism): ตับมีบทบาทในการเผาผลาญโปรตีนและไขมัน รวมถึงการสังเคราะห์โปรตีนที่สำคัญต่างๆ เช่น อัลบูมิน และปัจจัยการแข็งตัวของเลือด

4.การเก็บและปล่อยวิตามินและแร่ธาตุ (Storage and Release of Vitamins and Minerals): ตับเก็บวิตามินและแร่ธาตุต่างๆ เช่น วิตามิน A, D, E, K, และ B12 ตับยังเก็บเหล็กและปล่อยออกมาเมื่อร่างกายต้องการ

5.การขจัดสารพิษ (Detoxification): ตับมีหน้าที่ในการขจัดสารพิษจากเลือด เช่น ยา สารเคมี และแอลกอฮอล์ โดยการเปลี่ยนสารพิษเหล่านี้ให้เป็นสารที่ปลอดภัยและสามารถขับออกจากร่างกายได้

6.การผลิตโปรตีนที่สำคัญ (Production of Essential Proteins): ตับผลิตโปรตีนที่สำคัญต่างๆ เช่น อัลบูมิน ซึ่งช่วยควบคุมความดันโลหิต และโปรตีนที่ช่วยในกระบวนการแข็งตัวของเลือด

โรคและปัญหาที่เกี่ยวกับตับ

1.โรคตับอักเสบ (Hepatitis): การอักเสบของตับมีทั้งตับอักเสบเฉียบพลันและเรื้อรัง สาเหตุอาจเกิดจากไวรัสตับอักเสบ แอลกอฮอล์ ยา/สมุนไพร ไขมันพอกตับ และถ้าเป็นตับอักเสบเรื้อรังไปนานๆอาจทำให้เกิดโรคตับแข็งได้

2.โรคตับแข็ง (Cirrhosis): สภาวะที่เนื้อเยื่อตับถูกทำลายและถูกแทนที่ด้วยเนื้อเยื่อแผลเป็น ทำให้ตับไม่สามารถทำงานได้อย่างปกติ เป็นผลจากตับอักเสบเรื้อรังเป็นระยะเวลานาน สาเหตุหลักคือการดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไปและการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ

3.มะเร็งตับ (Liver Cancer): เป็นมะเร็งที่เกิดขึ้นในเซลล์ตับ มีสองประเภทหลักคือ มะเร็งตับปฐมภูมิ (เกิดขึ้นในตับเอง) และมะเร็งตับทุติยภูมิ (แพร่กระจายมาจากที่อื่น)

4.ไขมันพอกตับ (Fatty Liver Disease): การสะสมของไขมันในตับ อาจเกิดจากการดื่มแอลกอฮอล์หรือไม่ดื่มแอลกอฮอล์ (NAFLD) ก็ได้

5.โรคตับอักเสบจากแอลกอฮอล์ (Alcoholic Liver Disease): การอักเสบและความเสียหายของตับที่เกิดจากการดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป

การดูแลสุขภาพตับเป็นสิ่งสำคัญ สามารถทำได้โดยการรักษาน้ำหนักตัวในเกณฑ์ปกติ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ กินอาหารที่มีประโยชน์ หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ที่มากเกินไป รวมทั้งหลีกเลี่ยงการใช้ยา/สมุนไพรที่ไม่จำเป็น รวมทั้งสารเสพติดทุกชนิด และรับวัคซีนป้องกันโรคตับอักเสบตามคำแนะนำของแพทย์