มดลูกแตก เป็นภาวะฉุกเฉินทางสูติกรรมที่พบไม่บ่อย แต่มีความรุนแรงสูง หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อาจเป็นอันตรายต่อทั้งมารดาและทารกในครรภ์ บทความนี้จะพาคุณทำความเข้าใจว่า มดลูกแตกคืออะไร เกิดจากสาเหตุใด มีอาการอย่างไร และควรป้องกันอย่างไร

มดลูกแตก (Uterine Rupture) คืออะไร

มดลูกแตก คือ ภาวะฉุกเฉินทางสูติกรรมที่ผนังมดลูกฉีกขาดทะลุทุกชั้น ทำให้โพรงมดลูกเปิดออกสู่ช่องท้อง ซึ่งอาจทำให้คุณแม่เสียเลือดมาก และทารกขาดออกซิเจนได้อย่างรวดเร็ว เป็นภาวะที่ต้องผ่าตัดด่วนทันที

ภาวะมดลูกแตกมักเกิดขึ้นระหว่างการคลอด หรือในช่วงตั้งครรภ์ระยะท้าย จัดเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องได้รับการรักษาโดยทันที

สาเหตุของมดลูกแตก

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดมดลูกแตก ได้แก่

• เคยผ่าตัดมดลูกมาก่อน เช่น ผ่าคลอด ผ่าตัดเนื้องอกมดลูก
  
• การคลอดที่ใช้เวลานาน หรือมดลูกบีบตัวรุนแรงผิดปกติ
  
• การใช้ยากระตุ้นการคลอดในขนาดไม่เหมาะสม
  
• ทารกตัวโต ครรภ์แฝด หรือท่าคลอดผิดปกติ
  
• อุบัติเหตุหรือแรงกระแทกบริเวณหน้าท้องระหว่างตั้งครรภ์

อาการของมดลูกแตกที่ควรรีบพบแพทย์

อาการมดลูกแตกมักเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและรุนแรง ได้แก่

• ปวดท้องรุนแรงเฉียบพลัน หรือปวดต่อเนื่องไม่หาย
  
• เลือดออกทางช่องคลอดมากผิดปกติ
  
• หน้ามืด เหนื่อย ชีพจรเต้นเร็ว ความดันโลหิตต่ำ
  
• การเต้นของหัวใจทารกผิดปกติ หรือคลำทารกได้ชัดเจนผิดตำแหน่ง
  

หากหญิงตั้งครรภ์มีอาการเหล่านี้ ควรรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที

มดลูกแตกอันตรายแค่ไหน

มดลูกแตกอาจทำให้มารดาเกิดภาวะเสียเลือดอย่างรุนแรง ช็อก และเสี่ยงต่อการติดเชื้อ ส่วนทารกในครรภ์มีความเสี่ยงต่อการขาดออกซิเจน ซึ่งอาจส่งผลต่อสมองหรือเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที

การรักษาภาวะมดลูกแตก

การรักษามดลูกแตกจำเป็นต้องใช้การผ่าตัดฉุกเฉิน ได้แก่

• ผ่าคลอดเพื่อช่วยชีวิตทารก
  
• ซ่อมแซมผนังมดลูกในกรณีที่ยังสามารถรักษาไว้ได้
  
• ในบางกรณีที่มีเลือดออกมาก อาจจำเป็นต้องตัดมดลูกเพื่อช่วยชีวิตมารดา
  

การป้องกันมดลูกแตก

แม้ไม่สามารถป้องกันมดลูกแตกได้ 100% แต่สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วย

• ฝากครรภ์และตรวจครรภ์ตามนัดอย่างสม่ำเสมอ
  
• แจ้งแพทย์ทุกครั้งหากเคยผ่าตัดมดลูกหรือผ่าคลอดมาก่อน
  
• วางแผนการคลอดกับแพทย์เฉพาะทาง
  
• เลือกคลอดในโรงพยาบาลที่มีทีมแพทย์และอุปกรณ์พร้อมรองรับภาวะฉุกเฉิน

มดลูกแตกเป็นภาวะฉุกเฉินที่มีความรุนแรงสูง การรู้เท่าทันอาการ ปัจจัยเสี่ยง และการเข้ารับการดูแลจากแพทย์อย่างรวดเร็ว จะช่วยเพิ่มความปลอดภัยให้ทั้งคุณแม่และทารกในครรภ์ได้