โรคหัวใจ รักษาหายไหม? คำตอบที่ควรรู้ ก่อนเริ่มดูแลหัวใจอย่างจริงจัง

โรคหัวใจเป็นหนึ่งในโรคเรื้อรังที่พบมากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ว่าจะในวัยทำงานหรือผู้สูงอายุ หลายคนกังวลว่า “โรคหัวใจรักษาหายไหม?” หรือ “ต้องกินยาตลอดชีวิตหรือเปล่า?” บทความนี้จะช่วยให้เห็นภาพรวมที่ถูกต้อง พร้อมแนวทางการดูแลเพื่อให้ใช้ชีวิตได้อย่างปลอดภัยที่สุด

โรคหัวใจ รักษาหายไหม?

คำตอบคือ ขึ้นอยู่กับชนิดของโรคหัวใจ

โรคหัวใจมีหลายประเภท เช่น

• โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ
• หัวใจเต้นผิดจังหวะ
• ลิ้นหัวใจรั่ว/ตีบ
• หัวใจล้มเหลว
• กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ

แต่ละชนิดมี “สาเหตุ” และ “แนวทางรักษา” ต่างกัน ซึ่งมีทั้ง รักษาหายได้จริง และ แบบที่ต้องควบคุมระยะยาว

โรคหัวใจแบบที่ “รักษาหายได้”

แม้บางโรคหัวใจจะไม่ใช่แบบถาวร แต่สามารถ “รักษาจนกลับมาเป็นปกติ” ได้ เช่น

1) กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบจากการติดเชื้อบางชนิด

ส่วนใหญ่หายขาดได้เมื่อรักษาสาเหตุและพักฟื้นอย่างเหมาะสม แต่บางรายอาจมีภาวะแทรกซ้อน หัวใจโตหรือหัวใจล้มเหลว อาจต้องรักษาต่อเนื่องในระยะยาว ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค

2) ลิ้นหัวใจรั่ว/ตีบบางชนิด

ลิ้นหัวใจตีบหรือรั่วระยะรุนแรง กรณีมีข้อบ่งชี้ในการผ่าตัด เมื่อผ่าตัดซ่อมหรือเปลี่ยนลิ้นหัวใจแล้ว อาการดีขึ้นจนใช้ชีวิตได้เหมือนเดิม บางรายหลังผ่าตัดต้องใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดตลอดชีวิตถ้าใช้ลิ้นหัวใจเทียมชนิดโลหะ

3) หัวใจเต้นผิดจังหวะบางประเภท

เช่น AVNRT, WPW สามารถรักษาให้หายขาดได้ด้วยการ จี้ไฟฟ้าหัวใจ (Ablation)

4) โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดชนิดไม่รุนแรง

เช่น ผนังกั้นหัวใจรั่ว หากได้รับการทำหัตถการหรือผ่าตัดซ่อมแซมโดยไม่มีภาวะแทรกซ้อนสามารถหายขาดได้

โรคหัวใจแบบที่ “ไม่หายขาด แต่ควบคุมได้”

โรคเหล่านี้ต้องรักษาต่อเนื่อง แต่สามารถควบคุมไม่ให้แย่ลงหรือเป็นซ้ำ และมีคุณภาพชีวิตดีได้

1) โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ (CAD)

แม้จะทำบอลลูนใส่ขดลวดแล้ว แต่ยังต้องกินยาต้านเกล็ดเลือดตลอดชีวิตและปรับพฤติกรรม ควบคุมปัจจัยเสี่ยงการเป็นซ้ำ หรือขดลวดตัน

2) หัวใจล้มเหลว (Heart Failure)

ไม่ได้หมายความว่าหัวใจหยุดทำงาน แต่เป็นภาวะที่หัวใจอ่อนแรง โดยเฉพาะชนิดกล้ามเนื้อหัวใจบีบตัวได้น้อย จำเป็นต้องใช้ยาโรคหัวใจและติดตามการรักษาตลอดชีวิต เพื่อป้องกันภาวะน้ำท่วมปอด หัวใจเต้นผิดจังหวะรุนแรง หรือเสียชีวิตฉับพลัน

3) หัวใจพิการแต่กำเนิดชนิดรุนแรงหรือมีภาวะแทรกซ้อน

แม้ว่าจะรักษาโดยการผ่าตัดแล้วยังต้องติดตามการรักษาอย่างสม่ำเสมอเพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น หัวใจโต หัวใจล้มเหลว และความดันหลอดเลือดในปอดสูง

4) หัวใจเต้นระริก (Atrial Fibrillation)

ต้องประเมินความเสี่ยงในการเกิดลิ่มเลือด หลุดไปอุดหลอดเลือดอวัยวะสำคัญ เช่น หลอดเลือดสมอง เป็นระยะซึ่งรายที่มีความเสี่ยงสูง จำเป็นต้องให้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดตลอดชีวิต แม้จะได้รับการรักษาด้วยการจี้ไฟฟ้าหัวใจแล้ว

 ปัจจัยสำคัญที่ทำให้การรักษา “ได้ผลดีที่สุด”

• พบแพทย์และวินิจฉัยเร็ว
• ทานยาอย่างสม่ำเสมอ
• คุมโรคที่เป็นปัจจัยเสี่ยงโรคหัวใจ เช่น เบาหวาน ความดัน ไขมันในเลือดสูง
• ควบคุมน้ำหนักและอาหาร
• ออกกำลังกายเหมาะสมกับสภาพร่างกาย
• งดสูบบุหรี่
• ตรวจติดตามเป็นระยะ

โรคหัวใจหลายชนิดรักษาได้ “ดีขึ้นถึงหายได้” แต่บางชนิดเป็นโรคเรื้อรังที่ต้องควบคุมระยะยาว
 การตรวจเช็คหัวใจตั้งแต่เริ่มมีอาการผิดปกติ เช่น เจ็บหน้าอก หายใจเหนื่อย ใจสั่น หรืออ่อนเพลียผิดปกติ ยิ่งตรวจพบได้เร็วจะช่วยเพิ่มโอกาสรักษาให้ดีที่สุด